Het CPU-, RAM-, schijf- en netwerkgebruik van je VPS bekijken

Als iets traag is, wil je eerst weten welke resource op is: CPU, geheugen, schijf of netwerk. Je kunt op twee plekken kijken.

1. De grafieken in het paneel

Bij Diensten → je VPS → Naar de server → Overzicht zie je het verloop van:

CPU-gebruik: het gemiddelde van alle cores.
Geheugengebruik: het RAM dat in gebruik is.
Schijfgebruik: hoe vol de schijf is.
Netwerkgebruik en verbruikt dataverkeer: wat er binnenkomt en uitgaat.

Het voordeel van de grafieken is dat je de geschiedenis ziet: vielen de haperingen van gisteravond samen met een CPU-piek, dan zie je dat hier.

2. In het systeem zelf: welk proces het is

Windows

Task Manager (Taakbeheer, Ctrl + Shift + Esc): het tabblad Processes (processen) om te zien wat er verbruikt, en Performance (prestaties) voor het totaalbeeld.
Resource Monitor (Broncontrole; typ resmon in het venster Run): in detail welk proces van de schijf leest of ernaar schrijft en welk proces het netwerk gebruikt.

Linux

# Processen in realtime (installeer het als je het niet hebt: apt install htop)
htop

# Geheugen: kijk naar de kolom "available", niet naar "free"
free -h

# Schijfruimte en welke mappen het meest innemen
df -h
du -sh /* 2>/dev/null | sort -h | tail

Op Linux is het normaal dat je weinig “free” geheugen ziet: het systeem gebruikt het vrije RAM als cache en geeft het vrij zodra een programma erom vraagt. Wat telt, is available.

Hoe je het interpreteert

Wat je ziet	Wat het meestal betekent
CPU langdurig rond de 100%	Een proces dat op hol is geslagen, of het pakket is te klein geworden voor wat je draait.
Geheugen aan de limiet	Het systeem begint processen af te sluiten of wordt erg traag. Denk eraan dat Windows zelf al zo'n 4 GB gebruikt.
Schijf vol (meer dan 90%)	Opgestapelde logs of back-ups. Services lopen vast omdat ze niet kunnen schrijven. Controleer het met `du` of met File Explorer.
Alles normaal, maar toch traag	Het kan aan het netwerk liggen of aan iets aan onze kant. Open een ticket met wat je hebt gezien.

Is het verbruik terecht en constant, dan is het tijd om je pakket te upgraden: dat kan zonder iets te migreren.